Bron: Milan Urban Food Policy Pact
Eindrapportage: EU Food Cities: beleid en praktijken

In het door Europa gefinancierde Horizon project Food Trails hebben 11 steden uit het Milan Urban Food Policy Pact in vier jaar tijd stedelijk voedselbeleid ontwikkeld en innovatieve oplossingen getest. Groningen was een van deze steden. Daarnaast waren de steden Bergamo, Birmingham, Bordeaux Kopenhagen, Funchal, Grenoble, Milaan, Thessaloniki, Tirana en Warschau bij het project betrokken.

In het eindrapport ‘EU Food Cities: beleid en praktijken’ hebben zij onlangs alle uitkomsten en resultaten van het het project beschreven.

In het rapport staan ook verschillende bevindingen en aanbevelingen waar Nederlandse gemeenten en Voedselraden hun voordeel mee kunnen doen.

Belangrijkste belemmeringen bij het opstellen van voedselbeleid

• Ontbreken van een alomvattende voedselstrategie: veel steden missen een gemeenschappelijke en alomvattende voedselstrategie, wat zorgt voor inefficiënte doelprestaties en over het hoofd geziene conflicten.
• Projecten in afzondering: belanghebbenden en beleidsmakers werken vaak geïsoleerd, wat leidt tot een
  gebrek aan coördinatie en gemiste kansen voor synergie in voedsel gerelateerde projecten.
• Beperkte financiële middelen en hulpbronnen: beperkte middelen weerhouden steden ervan om
  uitgebreide programma’s voor voedselonzekerheid, voeding gerelateerde ziekten en duurzaamheidsdoelen
  volledig uit te voeren. Bovendien kunnen onvoldoende middelen voedselbeleidsinitiatieven verstikken voordat ze significante resultaten kunnen bereiken.
• Uitdagingen op het gebied van politiek en wetgeving: politieke veranderingen en ongunstige wetgeving
  kunnen lopende initiatieven verstoren en de effectiviteit van voedselverspillingspreventie en ander voedselbeleid beperken.
• Verschillende prioriteiten: het op één lijn brengen van belanghebbenden met verschillende prioriteiten kan
  lastig zijn.

Opkomende trends in stedelijk voedselbeleid

• Geïntegreerde benaderingen: inspanningen om voedsel gerelateerde activiteiten in verschillende
  stadsagentschappen en sectoren te consolideren.
• Voedsel gerelateerde openbare diensten: integratie van voedselbeleidsdoelstellingen en -benaderingen
  binnen de bestaande voedsel gerelateerde openbare diensten.
• Voedselsysteem infrastructuren: bestaande infrastructuren in het landschap van het voedselbeleid
  opnemen als hardware van de lokale voedselsystemen, die actoren en diensten kunnen verzamelen.
• Technologie en e-commerce: de vooruitgang op deze gebieden verandert de toegang tot en de distributie
  van voedsel, hoewel de volledige impact ervan nog steeds wordt bestudeerd.
• Voedsel als medicijn: voedselsystemen koppelen aan gezondheidszorg om gezond voedsel mogelijk te
  financieren via verzekeringen.
• Duurzaam en plantaardig eten: initiatieven gericht op het verbeteren van de voeding en het verminderen van de milieu-impact.
• Verbeteringen in arbeid voor voedselproductie: focus op betere lonen en arbeidsomstandigheden voor
  werknemers in de stedelijke voedselsector.

Conclusies van het project

Een aanname in het Food Trails-project was dat steden gedefinieerd zijn als belangrijke locaties om te experimenteren, samen te werken en als kaders voor monitoren en testen. Na vier intensieve jaren met veel uitdagingen, zoals een wereldwijde pandemie die een grote invloed had op de perceptie van wat een voedselsysteem is, slaagde het project er inderdaad in om de theorieën te bevestigen die steden
zien als de belangrijkste actoren voor de transformatie van een voedselsysteem.

Het project had veel ambitieuze doelen, waarvan sommige met elkaar verweven waren en tegelijkertijd werden uitgevoerd. Deze doelen waren onder meer het stimuleren van stedelijk voedselbeleid, het testen van participatieve processen en implementeren van gezamenlijk bedachte oplossingen en het monitoren van deze processen en beoordelen van de potentiële impact. Een ander doel was het verspreiden van de
impact buiten de kleinere kring van partners, met EU-steden, met geïnteresseerde partijen en zelfs buiten de Europese grenzen. Naarmate het project vorderde, begonnen deze doelen zich te vertalen in acties en workflows in de 11 steden, wat een reeks interessante resultaten opleverde. Food Trails liet zien hoe bestuur in samenwerkingsverband en de interactie met de innovatiesfeer kan leiden tot echte verbeteringen in
stedelijke voedselsystemen en het bewustzijn van steden.

Een van de belangrijkste resultaten van het Food Trails-project was de rol ervan bij het inspireren van lokale overheden om een systemisch perspectief op voedselsystemen in hun beleidskaders te integreren, waardoor de zichtbaarheid van voedsel als een specifiek element in stedelijke planning werd verhoogd. Via het project hebben steden uitgebreid voedselbeleid of -strategieën ontwikkeld die aansluiten bij bredere duurzaamheidsdoelstellingen, zoals die uiteengezet in de Europese Green Deal en de Farm to Fork-strategie, evenals in de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG’s).

Een belangrijke prestatie van Food Trails is de samenwerking tussen belanghebbenden in verschillende sectoren, waaronder boeren, voedselproducenten, beleidsmakers, onderzoekers, maatschappelijke organisaties, burgers en kwetsbare groepen. Dit heeft een benadering met meerdere actoren en in sommige gevallen meerdere belanghebbenden bevorderd, waarbij besluitvormingsprocessen over stedelijk voedselbeleid gezamenlijk tot stand zijn gekomen, zodat de behoeften van verschillende actoren vertegenwoordigd zijn.

Nu Food Trails bijna is afgerond, wijzen de resultaten op een paradigmaverschuiving in de manier waarop steden die bij het project betrokken waren hun voedselsystemen benaderen. Door een dergelijk voorbeeld te geven, effende het project de weg voor veerkrachtigere, duurzamere en rechtvaardigere stedelijke voedselsystemen. De steden die bij het project betrokken waren, zijn toonaangevend geworden op het gebied van stedelijk voedselbeheer en hebben voorbeelden gesteld die andere gemeenten kunnen inspireren om hetzelfde traject van voedselbeleidsvorming te volgen. Ze vormen bovendien een ideale casestudy voor onderzoekers die zich met dit onderwerp bezighouden.

Wil je graag het hele rapport lezen. De Nederlandse versie kun je hier downloaden.

Hier is ook een link naar alle rapportages en opbrengsten van Foodtrails: https://www.milanurbanfoodpolicypact.org/resources/the-food-trails-project-public-reports-and-deliverables/