Bron: Gemeente Alphen aan de Rijn

Hoe kunnen we inwoners meer betrekken bij gezond en duurzaam voedsel? Met het programma Eetbaar Alphen zet de gemeente Alphen aan den Rijn de komende jaren in op een lokale voedselomgeving waarin inwoners leren, meedoen en zelf voedsel kunnen verbouwen. Het meerjarenplan 2025–2028 beschrijft hoe de gemeente dit verder wil ontwikkelen en professionaliseren.

Eetbaar Alphen

Eetbaar Alphen begon in 2012 als een eerste stap richting een lokale voedselstrategie. In de jaren daarna groeide het programma uit tot een netwerk van projecten waarin inwoners, organisaties en bedrijven kennismaken met lokale voedselproductie. Dit gebeurt onder meer via educatie, eetbaar groen in de openbare ruimte en ondersteuning van lokale initiatieven.

Het doel is niet alleen om voedsel dichter bij huis te brengen, maar ook om bij te dragen aan andere maatschappelijke opgaven zoals biodiversiteit, klimaatadaptatie, gezondheid en sociale samenhang.

De centrale ambitie van het programma is om bewustwording te vergroten en gedragsverandering te stimuleren richting een gezond, lokaal en duurzaam voedselsysteem. Dat betekent dat inwoners beter begrijpen waar hun voedsel vandaan komt en hoe zij zelf kunnen bijdragen aan een duurzame voedselomgeving.

Om deze ambitie te realiseren werkt Eetbaar Alphen langs drie belangrijke pijlers.

1. Educatie en bewustwording
Inwoners krijgen meer mogelijkheden om te leren over voedsel, natuur en duurzame teelt. Denk aan workshops, rondleidingen, educatieve routes en activiteiten binnen het programma Proeftuin. Het doel is om jaarlijks tientallen educatieve activiteiten te organiseren en meer inwoners te bereiken.

2. Eetbaar groen in de stad
Een tweede pijler is het vergroten van eetbaar groen in de openbare ruimte. Dit kan bijvoorbeeld via pluktuinen, voedselbossen, wijkmoestuinen en stadstuinen. De gemeente ondersteunt bewonersinitiatieven en onderzoekt waar nieuwe locaties mogelijk zijn. Het streven is om het areaal eetbaar groen in de gemeente de komende jaren aanzienlijk te laten groeien.

3. Advisering en ondersteuning
Tot slot ondersteunt Eetbaar Alphen organisaties, scholen en bewoners met kennis en begeleiding. Zo helpt het programma bij participatieprojecten, vergroening van de openbare ruimte en educatieve initiatieven rondom voedsel en natuur.

Samen werken aan een eetbare gemeente

Eetbaar Alphen laat zien dat voedsel een verbindend thema kan zijn. Door samen te werken met inwoners, scholen, maatschappelijke organisaties en bedrijven ontstaat een beweging waarin mensen leren, samenwerken en hun leefomgeving vergroenen.

Met dit meerjarenplan zet de gemeente een volgende stap: van losse initiatieven naar een sterker netwerk van projecten, kennis en betrokken inwoners. Zo groeit Alphen aan den Rijn stap voor stap naar een stad waarin voedsel, natuur en gemeenschap dichter bij elkaar komen.

Het Meerjarenplan Eetbaar Alphen 2025-2028 is hier als pdf te downloaden.